HDZ-u BiH pripada blizu 82% budžetskih sredstava, SDA ostala na malo više od 10% Raspodjela sredstava prema Rebalansu budžeta Srednjobosanskog kantona za 2026. godinu otvara pitanje stvarnog odnosa političke moći unutar vladajuće koalicije SDA i HDZ-a BiH. Iako premijersku poziciju obnaša SDA-ov Tahir Lendo, najveći dio budžetskih sredstava raspoređen je u resore koje vode ministri iz HDZ-a BiH.Rebalansom budžeta Srednjobosanskog kantona za 2026. godinu, čiji ukupni iznos iznosi 496,1 milion KM, vidljiv je značajan nesrazmjer u finansijskoj raspodjeli između dva koaliciona partnera – SDA i HDZ-a BiH.
Ministarstva kojima rukovode kadrovi HDZ-a BiH obuhvataju ukupno 405,6 miliona KM, odnosno približno 81,7 posto ukupnog budžeta. S druge strane, tri ministarstva koja vode kadrovi SDA raspolažu sa oko 50,8 miliona KM, što predstavlja približno 10,2 posto ukupnih sredstava.
Ovakav odnos znači u praksi da se najveći finansijski resursi kantona nalaze u rukama drugih koalicionih partnera.
HDZ BiH upravlja resorima s najvećim budžetima
Pet ministarstava koja vode kadrovi HDZ-a BiH raspolažu najvećim dijelom budžetskih sredstava, uključujući obrazovanje, unutrašnje poslove, zdravstvo, pravosuđe i finansije.
Raspodjela sredstava prema navedenim podacima izgleda ovako:
Ministarstvo obrazovanja, nauke, mladih, kulture i sporta, na čijem je čelu Bojan Domić – 219.705.595 KM.
Ministarstvo unutrašnjih poslova, kojim rukovodi Feliks Vidović – 74.530.697 KM.
Ministarstvo zdravstva i socijalne politike, na čijem je čelu Anto Matić – 48.268.800 KM.
Ministarstvo pravosuđa i uprave, kojim rukovodi Božana Petrović – 33.098.174 KM.
Ministarstvo finansija, na čijem je čelu Mirjana Plavčić – 29.995.730 KM.
Posebno se izdvaja Ministarstvo obrazovanja, nauke, mladih, kulture i sporta, koje raspolaže sa gotovo 220 miliona KM. Taj iznos višestruko premašuje zbir budžeta sva tri ministarstva koja vode kadrovi SDA.
Značajnu ulogu ima i Ministarstvo finansija, zaduženo za ključne poslove planiranja, izvršenja i praćenja budžeta. Ipak, raspodjela sredstava po ministarstvima sama po sebi ne znači da jedan resor samostalno kontroliše sve budžetske tokove kantona.
SDA zadržala premijera, ali raspolaže znatno manjim budžetskim iznosom
Iako SDA ima premijera Srednjobosanskog kantona, Tahira Lendu, budžetski obim tri ministarstva koja vode njeni kadrovi znatno je manji u odnosu na resore pod rukovodstvom HDZ-a BiH.
Prema navedenim podacima, raspodjela izgleda ovako:
Ministarstvo poljoprivrede, vodoprivrede i šumarstva, na čijem je čelu Advan Akeljić – 23.084.919 KM.
Ministarstvo privrede, kojim rukovodi Sedžad Milanović – 15.872.645 KM.
Ministarstvo prostornog uređenja, građenja i zaštite okoliša, na čijem je čelu Amir Šečibović – 11.813.754 KM.
Ukupan iznos za ova tri resora iznosi 50.771.318 KM, odnosno oko 10,2 posto ukupnog kantonalnog budžeta.
Preostalih 39.819.558 KM, što čini približno 8,1 posto budžeta, odnosi se na ostale budžetske stavke, obaveze i rezervne fondove koji nisu uključeni u navedenu podjelu po strankama.
Jedan resor veći od svih ministarstava SDA zajedno
Najjasniju sliku budžetskog nesrazmjera daje poređenje Ministarstva obrazovanja, nauke, mladih, kulture i sporta s tri ministarstva koja vode kadrovi SDA.
S budžetom od 219,7 miliona KM, ovaj resor raspolaže sa više od četiri puta većim iznosom od ukupnih 50,8 miliona KM namijenjenih trima ministarstvima SDA.
Takva raspodjela otvara legitimno političko pitanje: da li je SDA, u okviru koalicionog dogovora s HDZ-om BiH, dobila premijersku funkciju bez odgovarajućeg udjela u finansijski najznačajnijim resorima kantonalne vlasti?
Budžetski podaci ukazuju na izrazitu razliku u obimu sredstava kojima raspolažu ministarstva pod kontrolom dva koaliciona partnera. Međutim, stvarni odnos političke moći ne određuje samo veličina budžeta, već i nadležnosti institucija, način donošenja odluka te uticaj na kapitalne projekte i razvojne prioritete.
Politička cijena koalicije
Raspodjela resora u Srednjobosanskom kantonu ponovo otvara pitanje političke cijene koalicionog sporazuma između SDA i HDZ-a BiH.
Dok SDA zadržava poziciju premijera, HDZ BiH kroz ministarstva s najvećim budžetskim iznosima ima značajnu institucionalnu i finansijsku težinu. Takav odnos može biti osnova za političke kritike da SDA nije osigurala ravnotežu u raspodjeli resora i budžetskih sredstava koja bi odgovarala njenoj poziciji na čelu kantonalne vlade.
Suština političke rasprave nije samo u tome ko obnaša funkciju premijera, već i u tome ko vodi najznačajnije resore i kakav uticaj ima na raspodjelu javnog novca. Upravo zbog toga, raspodjela budžeta SBK-a za 2026. godinu predstavlja važan pokazatelj odnosa snaga unutar vladajuće koalicije.
